Η Γλώσσα του Σώματος

 
Ένα σίγουρο χαρακτηριστικό που έχουν όλοι οι σκύλοι είναι ότι δεν μπορούν να…” μιλήσουν”. Πόσες φορές έχουμε παρακολουθήσει κάποιο σκύλο ιδιαιτέρως ευφυή, έξυπνο, μπορώντας να πραγματοποιήσει ασκήσεις ή εντολές που μας αφήνουν  έκπληκτους.
Όταν βρισκόμαστε μαζί με έναν σκύλο που κάνει τα πάντα για να επικοινωνήσει μαζί μας και όχι μόνο γαυγίζοντας, ουσιαστικά το πρόβλημα δεν το έχει ο σκύλος που δεν μπορεί να μιλήσει αλλά εμείς που δεν μπορούμε να τον καταλάβουμε. Ο σκύλος μας μιλάει συνεχώς και ακατάπαυστα, με τα μάτια, τα αυτιά και το σώμα, όταν τρέχει, όταν παίζει, όταν φοβάται ή όταν χαίρεται. Από αυτόν δεν λείπει τίποτα, λείπει από εμάς που αν και θεωρούμαστε ένα από τα πιο ευφυή πλάσματα στον πλανήτη, δυσκολευόμαστε ή πολλές φορές αδυνατούμε να καταλάβουμε τα “λόγια” του.
 
Το πρόσωπό του
Όσο και αν μας φανεί παράξενο το γαύγισμα είναι ο τελευταίος τρόπος που επιχειρεί ένα σκύλος για να μιλήσει. Συνήθως αρκούν λίγες εκφράσεις του προσώπου και του σώματος του  για να μεταφέρει όλα του τα αισθήματα, χωρίς να έχει καμία σημασία αν ο σκύλος είναι μικρός ή μεγάλος, με μακρύ ή κοντό πρόσωπο, με πεσμένα ή όρθια αυτιά. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή.
Ένας σκύλος που είναι ήρεμος και φιλικός φαίνεται από τα χαλαρά αυτιά, τα μισάνοιχτα μάτια και το μισάνοιχτο στόμα που ισοδυναμεί με το δικό μας φιλικό χαμόγελο. Στην περίπτωση όμως που τον πλησιάζει κάποιος άγνωστος, ο σκύλος βρίσκεται σε επιφυλακή, κλείνοντας το στόμα του, γυρίζοντας τα αυτιά του προς τα εμπρός και επικεντρώνοντας το βλέμμα του προς το πρόσωπο που τον πλησιάζει. Ωστόσο με το στόμα του μπορεί να δώσει μηνύματα συμφιλίωσης, όπως το να χασμουριέται και να γλείφεται άνευ λόγου. Το χασμουρητό δεν έχει καμία σχέση με την ανία ή ότι ο σκύλος βαριέται, αντιθέτως, μας δείχνει ότι είναι φιλικός και ότι δεν έχει καμία κακή πρόθεση εναντίον μας, ακόμα και όταν η όψη του είναι σοβαρή.   
Τα αυτιά είναι ένα άλλο ευδιάκριτο σημάδι της ψυχικής κατάστασης του σκύλου. Τα αυτιά που βρίσκονται προς τα πίσω, μπορεί να σημαίνουν φόβο ή μια απλή φιλική υποταγή, ενώ η μετακίνηση των αυτιών προς τα εμπρός, σημαίνει την προσοχή του σε μια κατάσταση ή ότι ο σκύλος θέλει να επιδείξει κυρίαρχη διάθεση. Όταν πάλι τα αυτιά του μετακινούνται προς τα έξω, σαν αεροπλάνο, είναι μια ένδειξη σύγχυσης που συμβαίνει συνήθως όταν  βιώνει μια κατάσταση για πρώτη φορά, κάνοντας τον να μην ξέρει πώς να αντιδράσει.
Τα μάτια είναι ένας άλλος κώδικας επικοινωνίας στη γλώσσα του σκύλου. Όταν ένας σκύλος έχει μισόκλειστα μάτια, ανοιγοκλείνοντας τα συχνά, αυτό σημαίνει ότι είναι ήρεμος, φιλικός και νιώθει άνετα. Αν το βλέμμα του είναι σταθερό αυτό μεταφράζεται ως ένδειξη πρόκλησης και μία απότομη κίνηση θα μπορούσε να τον εκνευρίσει. Αν πάλι γυρίσουν το κεφάλι χαμηλώνοντας το βλέμμα τους, είναι μια ένδειξη υποταγής και ότι δεν έχουν καμία διάθεση να προκαλέσουν κρατώντας μια στάση ουδετερότητας.  
Για τους ανθρώπους το ευθύ βλέμμα είναι ένα σημάδι εντιμότητας και εμπιστοσύνης, όμως αντίθετα από εμάς, για τους σκύλους το κοίταγμα στα μάτια σημαίνει πρόκληση ή απειλή. Γι’ αυτό λοιπόν όταν κάποιος συναντά έναν άγνωστο σκύλο, παρά το καλό των προθέσεών του θα πρέπει να αποφύγει να τον κοιτά στα μάτια γιατί με αυτόν τον τρόπο θα του μεταφέρει λάθος μηνύματα.
 
Το Σώμα του
 
Όπως με το πρόσωπο έτσι και με το σώμα, όλοι οι σκύλοι εξωτερικεύουν τα συναισθήματά τους ανάλογα με την κατάσταση που βιώνουν και που αντιλαμβάνονται. Η στάση του σώματος είναι το πρώτο πράγμα που πρέπει να παρατηρήσουμε αν θέλουμε να μεταφράσουμε σωστά την σκυλίσια γλώσσα.
Κυριαρχικότητα: Εκείνος που έχει το κεφάλι και την ουρά ψηλά με τα πόδια αλύγιστα είναι ένας κυρίαρχος σκύλος που θα μπορούσε να δείξει μια επιθετική συμπεριφορά σε περίπτωση που ο άλλος σκύλος δεν του δείξει υποταγή. Αν το σώμα κλείνει προς τα εμπρός και το βλέμμα του είναι επιθετικό, ο σκύλος είναι έτοιμος για μάχη. Οπότε αν κρατάμε ένα σκύλο από το λουρί που έχει λάβει αυτή τη στάση, θα ήταν πάρα πολύ κακή ιδέα να τον ελευθερώσουμε. Σημάδια κυριαρχίας  είναι και το δάγκωμα της μουσούδας ή η στάση της ίππευσης που πολλές φορές παρεξηγείται από τους ανθρώπους μολονότι η πράξη δεν έχει σχέση με την σεξουαλικότητα του ζώου.
Υποταγή: Το κάθισμα και το χαμήλωμα του σώματος είναι ένα δείγμα υποταγής και συμφιλίωσης. Σε περίπτωση συνάντησης δύο άγνωστων σκύλων, αν ο ένας κάτσει επιτρέποντας στον άλλον να τον μυρίσει, δεν θα υπάρξει καμία σύγκρουση γιατί η στάση αυτή δείχνει μια φιλικότητα και ουδετερότητα.
Παθητική Υποταγή: Αυτή τη στάση την παρατηρούμε όταν ένας σκύλος ξαπλώνει αναποδογυρισμένος με την κοιλιά προς τα επάνω. Την πράξη αυτή την βλέπουμε συνήθως στα κουτάβια και λιγότερο σε ενήλικα σκυλιά, αν και σ’ αυτά μπορεί να την δούμε μόνο όμως υπό μορφή παιχνιδιού.
Ενεργητική Υποταγή: Ένα από τα σημάδια ενεργητικής υποταγής είναι το ελαφρό πήδημα και το χτύπημα με τη μουσούδα. Ιδίως τα κουτάβια στην αρχή του απογαλακτισμού τη χρησιμοποιούν γλύφοντας τα χείλη της μητέρας τους για να τους δώσει φαγητό, την οποία πράξη χρησιμοποιούν και με τους ανθρώπους. Στους ενήλικους σκύλους η πράξη αυτή διατηρείται για την επίδειξη ισχύος σε κάποιο κυριαρχικά ανώτερο, ενώ μπορούμε να την παρατηρήσουμε βλέποντας τον σκύλο να την πραγματοποιεί όταν καθόμαστε για φαγητό και εκείνος ελπίζει σε ένα μεζεδάκι.
Η Ουρά: Η γλώσσα της ουράς είναι κάπως περίπλοκη. Όταν ένας σκύλος κρατά την ουρά του ψηλά, αυτό είναι μια ένδειξη κυριαρχικότητας, χωρίς να σημαίνει επιθετικότητα. Έτσι λοιπόν αν δούμε ένα σκύλο να κουνάει την ουρά του πιο πάνω από το ύψος της ράχης, αυτό σημαίνει ότι θέλει να δραστηριοποιηθεί μαζί μας αλλά χωρίς να του βάλουμε τα δύο πόδια σε ένα παπούτσι.
Στην περίπτωση πάλι που βλέπουμε ένα σκύλο να κρατά χαμηλά την ουρά του ανάμεσα από τα πόδια, αυτό δεν είναι απαραίτητα σημάδια φόβου αλλά απλής υποταγής. Επομένως η εικόνα ενός τέτοιου σκύλου που βρίσκεται μαζί μας, είναι ότι θέλει να ασχοληθούμε μαζί του, ενώ μας έχει αποδεχθεί πλήρως ως αρχηγό του.  
 
Γαύγισμα: Όπως αναφέραμε και πιο πάνω, το γαύγισμα είναι το τελευταίο πράγμα που χρησιμοποιεί ένα σκύλος όταν θέλει να συνεννοηθεί μαζί μας, όσο παράξενο βέβαια και αν ακούγεται αυτό. Το τυπικό γαύγισμα ενός σκύλου-φύλακα δεν είναι τίποτα άλλο από το κάλεσμα της αγέλης, δηλαδή εμάς, που σημαίνει ότι έχει παρατηρήσει κάτι ύποπτο και μας καλεί να το ελέγξουμε. Για να κατανοήσουμε περισσότερο αυτή την έννοια, μπορούμε να πάρουμε για παράδειγμα ένα σκύλο-φύλακα τον οποίο πλησιάζει ένας άγνωστος. Αν ο σκύλος τον απωθήσει με το παρουσιαστικό και το βλέμμα του, είναι σχεδόν σίγουρο ότι δεν θα γαυγίσει. Αν δεν τα καταφέρει με αυτόν τον τρόπο για να μας προειδοποιήσει ότι κάτι δεν πάει καλά, θα γαυγίσει και ο άγνωστος θα τραπεί σε φυγή. Τότε είναι πλέον σίγουρο ότι κάθε φορά που θα βρίσκεται σε παρόμοια κατάσταση, θα γαυγίζει γιατί αυτή η ενέργεια είχε το επιθυμητό αποτέλεσμα. Το συμπέρασμα είναι ο σκύλος υιοθετεί κάθε ενέργεια που έχει γι’ αυτόν το αποτέλεσμα που επιθυμεί, χωρίς να περιορίζεται αυτό μόνο στο γαύγισμα, αλλά σε οποιαδήποτε κατάσταση. Αντιλαμβανόμαστε λοιπόν ότι ένας σκύλος προσπαθεί να επικοινωνήσει πρώτα με τη γλώσσα του σώματος και την παντομίμα μας. Έτσι λοιπόν ένας σκύλος που γαυγίζει συνεχώς και γίνεται ένας ενοχλητικός φωνακλάς, είναι ένας απογοητευμένος σκύλος που έχει δοκιμάσει τα πάντα και ως ύστατο μέτρο χρησιμοποιεί το γαύγισμα για να μας δείξει το τι θέλει. Υπάρχει βέβαια και το γαύγισμα επικοινωνίας που το συναντάμε συνήθως στα κουτάβια και δηλώνει ένα συναίσθημα χαράς και ευφορίας. Όταν πρόκειται όμως για δύο ενήλικα, πως μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι δεν θα ξεσπάσει καβγάς; Για άλλη μια φορά λοιπόν πρέπει να κλείσουμε τα αυτιά και να ανοίξουμε τα μάτια. Η στάση του σώματος είναι αυτή που μας μαρτυρά με τον πιο ειλικρινή τρόπο για τις προθέσεις που έχει ένας σκύλος.
 
Θα ήταν τρομερά δύσκολο να αντιληφθούμε με ένα μόνο μέλος του σκύλου το τι σκέφτεται. Για τον λόγο αυτό θα πρέπει να παρατηρούμε συνολικά όλες τις κινήσεις του σώματός του για να καταλάβουμε το κίνητρο, αλλά και την μελλοντική εξέλιξη οποιασδήποτε συμπεριφοράς. Αυτό θα μας βοηθήσει να έχουμε πάντα μια καλή και παραγωγική σχέση με τον τετράποδο φίλο μας.